Çalağan çardağı, çarpapak

Azerbaycan'ın millî spor oyunları arasında adı geçen iki oyun.

Hakkında

Çalağan çardağı, çarpapaq ve dədəboyu, Azerbaycan'ın millî spor oyunları arasında adı geçen oyunlardır. Cumhurbaşkanlığı Kütüphanesi'nin "Azerbaycan–UNESCO İlişkileri" derlemesinde şöyle denir: "Millî spor dallarına zorhane, pehlivan güreşi, diredöyme, çalağan çardağı, çarpapaq, çevgen, dədəboyu, nerd ve benzeri spor oyunları dahildir."

Dedeboyu ayrı bir sayfada verilmiştir: Azerbaycan çocuklarının bir top oyunudur.

Çalağan çardağını müzikolog Ülker Talibzade, mevsim törenleri, çiftçilik ve emekle bağlı olup zamanla sadeleşerek çocuklara geçmiş oyunlar arasında — “Güneş” ve “Kodu-kodu” ile birlikte — anar. Talibzade, İ. Bağırov’un Nahçıvan’da çıkan “Şark Kapısı” gazetesinde 14 Ağustos 1969’da yayımlanan “Halk oyunları” yazısına dayanır. Oyunun nasıl oynandığı o yazıdadır; gazetenin o sayısına ulaşılamadığı için burada anlatılmamıştır.

Çarpapağın anlatımı, bakılan kaynaklarda bulunamamıştır. Millî spor dallarını geliştirmek için 1990’da Millî Spor Dalları Birliği kurulmuştur.

Halklar

Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti

Kaynaklar

  1. Azərbaycan döyüş sənətləri və oyunları — Vikipediya
  2. Pəhləvanlıq, ənənəvi zorxana oyunları və idman növləri — Prezident Kitabxanası, «Azərbaycan–UNESCO əlaqələri»
  3. N. Nəsirov, Milli idman oyunları haqda qısa məlumat — Estafet.az, 16.09.2015
  4. Məleykə Məmmədova. Azərbaycan və Anadolu folklorunda oyun və tamaşalar (dissertasiya). AMEA Folklor İnstitutu, s. 34
  5. Ü. Talıbzadə. Azerbaycan çocuk şarkı folkloru — VI. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu, bildiriler kitabı, s. 24
  6. Orxan Maşayev. Azərbaycan xalq oyunları və adətləri. Bakı, 2019, s. 89
  7. İllüstrasiya: süni intellektlə hazırlanıb, Komitə təqdim edib