Çelik çomak

Uzun değnekle kısa değneğe vurup onu uzağa atma oyunu.

Halklardaki adları

• çelik çomak (Türkiye Türkleri)

Hakkında

Çilingağaç, iki kişi veya iki takım arasında oynanan bir çocuk oyunudur: uzun değnekle kısa değneğe vurup onu havalandırmak ve uzağa atmak gerekir. Türkiye'de "çelik çomak" denir.

Kısa değnek — çelik yaklaşık 20–30 santimetredir, uzun değnek ondan iki üç kat uzundur. Çelik, yere kazılmış dar bir çukurun üzerine veya iki taşın üstüne konur. Rakipler onu havada tutmaya çalışır; puan, çeliğin düştüğü yere kadar olan mesafeyle hesaplanır. Oyun, güçlü bir vuruşla bir nesneyi uzağa atma alışkanlığı kazandırır.

Aynı oyuna Kırgızlar "çikildek" der. K. Ağgün'ün anlatımına göre üç ila altı çocuk açık alanda oynar: bir metrelik bir çomak ve 20–25 santimetrelik bir çelik alınır, yere küçük bir daire çizilir ve içine bir çukur kazılır. Bir grup dairenin yanında, öteki 30–50 metre ileride durur. Oyuncu çeliği havalandırıp çomakla ileriye vurur; karşı taraf onu daireye atmaya çalışır, atarsa roller değişir. Atamazsa çelik düştüğü yerden üç kez daha ileriye vurulur ve yenilen oyuncu çeliği tek nefeste, "zuuu" diye bağırarak daireye getirmek zorundadır; nefesi yetmezse çeliği atanı sırtında daireye kadar taşır.

Halklar

• Azerbaycan Türkleri
• Türkiye Türkleri
• Kırgızlar

Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti

Kaynaklar

1. Azərbaycan döyüş sənətləri və oyunları — Vikipediya
2. Çelikçomak — Vikipediya (türkcə)
3. Füzuli Bayat. Şamandan səmazənə: oyun və oyunçu. Bakı: Elm və təhsil, 2017, s. 62–64
4. Şəkil: Şahzadə, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons
5. K. Ağgün, Kırgızistan'ın Milli Spor Oyunları — Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları, Bişkek, 2015, s. 61–62