Deve güreşi

Erkek develerin güreştirildiği Ege yöresi şenliği.

Hakkında

Deve güreşi, Anadolu Yörük kültüründen gelen yerel bir gelenektir: süslenmiş erkek develer meydanda birbiriyle güreşir. En tanınmış şenliklerden biri Selçuk'ta (Efes) düzenlenir.

Tarihçe

D. Şahinler'in yazdığına göre deve güreşinin Anadolu'da ne zaman başladığı kesin olarak bilinmez, ancak yazılı ve sözlü kaynaklar geleneğin en az 200 yıllık bir geçmişi olduğunu gösterir. Osmanlı arşivlerinde II. Mahmut dönemine ait bir kayıt vardır: Gediz'de şap taşıyan develer Tire'de yapılacak güreş için alıkonmuştur — yani XIX. yüzyılın ilk yarısında bu güreşler artık yaygındı.

Güreşler ağırlıklı olarak Batı Anadolu'da — Aydın, İzmir, Manisa, Denizli ve Muğla illerinde — genellikle aralıktan marta kadar, develerin kızgınlık döneminde yapılır. Güreşen develere "tülü" denir: tek hörgüçlü dişi ile çift hörgüçlü erkeğin melezidir. Sezon öncesinde deveye törenle "havut" — süslü semer — giydirilir; güreşte develerin ağzı bağlanır.

Halklar

Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti

Kaynaklar

  1. Şəkil: Ersindegismez, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (Səlcuq-Efes, 2025)
  2. D. Şahinler, Türk Kültüründe Deve Güreşi — Küre Ansiklopedi, 01.04.2025