Yakalaşma

Yakadan tutarak yapılan Türkmen güreşi.

Halklardaki adları

yaxalaşma (Türkmenler)
yaxalaşma (Başkurtlar)

Hakkında

Yakalaşma, yakadan tutarak yapılan güreştir. Türkmenistan'da "yakalaşma", Türkmen göreşinin türlerinden biridir: adı "yaka" sözünden gelir, çünkü en belirgin teknik rakibin kaftanının yakasından tutmaktır. Güreş yalnızca ayakta yapılır, yerde sürdürülmez; kaftandan ve kuşaktan çeşitli tutuşlar yapılır, rakibini mindere değdiren kazanır. Yakalaşma Türkmenistan'ın resmî ulusal yarışma takvimindedir; 2023'teki Aşkabat turnuvasına 120'den fazla sporcu katılmıştır.

Yakadan tutarak güreş bir Orta Çağ kaynağında da geçer: U. Dooronov'un yazdığına göre Kâşgarlı Mahmud'un "Dîvânu Lugâti't-Türk"ünde "yakalaşuu" sözü bu anlamda verilir.

Uzmanlara göre yakalaşmanın tekniği, yapısı ve karakteri bakımından samboya yakındır. 2023 ülke şampiyonasını Türkmenistan Beden Eğitimi ve Spor Devlet Komitesi, “Göreş” Millî Güreş Federasyonu ile birlikte Aşkabat’ta, “Olimp” spor okulunun judo salonunda düzenlemiştir. Beş vilayetten ve Aşkabat’tan gelen sporcular erkeklerde yedi (60 kilogramdan 100 kilogram üstüne kadar), kadınlarda da yedi (52 kilogramdan 87 kilogram üstüne kadar) sıklette güreşmiştir; başhakem, Türkmenistan’ın emektar antrenörü Dörtguli Tecenov’dur.

Tarihçe

C. Garayev’in “Altın Asır” elektronik gazetesinde yazdığına göre, tarihin öyle dönemleri olmuştur ki yakalaşma yalnızca ücra köylerde korunmuştur. Güreşin incelikleri — oyunlar (“göreş usulları”) ve hileler (“emel”), hatta “pehlivan yemeği” tarifleri — ailelerde kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Bugün yakalaşma Türkmenistan’ın resmî cumhuriyet yarışma takvimindedir ve yarışmaların sonuçlarına göre uluslararası yarışmalar için millî takım oluşturulur.

Halklar

Türkmenler

Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti

Yakalaşma

Halklardaki adları

Hakkında

Tarihçe

Halklar

Kaynaklar