Hakas küresi

Hakasların millî güreşi.

Hakkında

Küres, Hakasların millî kuşak güreşidir. Güreşçiler giysinin üstüne "hur" denilen kumaş bir kuşak bağlar, birbirlerinin kuşağını iki yandan tutar ve ellerini bırakmadan rakibi yere atmaya çalışırlar. Ayakla vurmak, dizden yukarı süpürme ve çelme yasaktır.

Vücudunun herhangi bir yeriyle yere değen veya dört ayak üstüne düşen güreşçi yenilmiş sayılır. Küres her yıl "Çıl Pazı" ve "Tun Payram" millî bayramlarında, ayrıca düğünlerde yapılır.

Tarihçe

K. Torbostayev'in yazdığına göre küres, Türk halklarında yaygın olan kuşak güreşi türlerindendir. Orta Çağ göçebelerinde en güçlü erkekleri üç yarış belirlerdi: at yarışı, okçuluk ve güreş. Rivayetlerde han veya bey unvanına aday olan kişi de bu yarışlarda üstünlüğünü göstermek zorundaydı: XVII. yüzyılın ünlü beyi İrenak bütün yarışları kazandıktan sonra ak keçe üstünde kaldırılmıştır.

Rusya'ya katıldıktan sonra güreş becerisi topluluk ve aile içinde büyükten küçüğe aktarılmış, küres ise takvim ve aile bayramlarının başlıca gösterilerinden biri olmuştur. Yenisey eyaletinin ilk valisi A. P. Stepanov 1835'te, bele kadar soyunmuş güreşçilerin güçlerini darbesiz sınadığını, ustalıkla kuvvetin birbirinin yerini aldığını yazmıştır.

Halklar

Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti

Kaynaklar

  1. Спортивные игры — Хакасский национальный краеведческий музей им. Л. Р. Кызласова
  2. Хакасский национальный вид спорта «Кӱрес» — culture19.ru
  3. К. Торбостаев, Ценностно-мировоззренческие аспекты хакасской национальной борьбы «курес» — Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları, Bişkek, 2015, s. 123–124
  4. İllüstrasiya: süni intellektlə hazırlanıb, Komitə təqdim edib