Sabantuy yarışmaları
Çuval yarışı, direğe tırmanma, çuval dövüşü, çömlek kırma (çölmek vatu), kaşıkta yumurta yarışı, katıkta para bulma.
Hakkında
Sabantuy, Tatarların ve Başkurtların yaz bayramıdır; adı "saban bayramı" demektir. Bayram yaklaşık 15 Haziran ile 1 Temmuz arasında, genellikle pazar günü kutlanır ve Tataristan'ın millî simgelerinden sayılır.
Bayramın başlıca yarışması köreştir: güreşçiler rakibi havluyla tutup yere yıkmaya çalışır. Galip "batır" — Sabantuy'un kahramanı olur; köylerde ona ödül olarak koç verilir. Ayrıca at yarışları, çuval yarışı, direğe tırmanma, kaşıkta yumurtayla koşu, gözü bağlı çömlek kırma ve yoğurttan para çıkarma gibi oyunlar yapılır.
Tarihçe
İ. Kemaloğlu'nun yazdığına göre "sabantuy" sözü kaynaklarda ilk kez XIII. yüzyılda geçer: Tataristan'ın Alkeyevo ilçesinde bulunan 1292 tarihli mezar taşında bu söz vardır. 1775 tarihli elyazması takvimde ise 4 Nisan, sabantuy günü olarak işaretlenmiştir. Araştırmacılar bayramın İdil Bulgarları döneminden beri yapıldığı görüşündedir. Önceleri tarla işlerinin başladığı nisanda, sonraları ise ekim işleri bittikten sonra — haziranda — kutlanmaya başlanmıştır. Çuvaşlarda benzer bayrama "akatuy", Başkurtlarda "habantuy" denir.
Hazırlıklar çok önceden başlar: gençler süslü arabalarla mahalle mahalle dolaşıp ödüller için hediye — çoğunlukla başörtüsü ve işlemeli havlu — toplar; önceki sabantuydan sonra evlenen gelinin işlediği havlu en değerli hediye sayılır. 1992'de İdil-Ural cumhuriyetleri sabantuyu resmî bayram ilan etmiştir. Bayram önce köylerde, sonra ilçelerde, şehirlerde ve en sonunda başkentlerde kutlanır.
Yarışmalar çocuklar, gençler ve büyükler için ayrı ayrı düzenlenir. Başlıca yarışlar at yarışı ile kuşak güreşidir. Güreşçi rakibinin belini havluyla kuşatıp sırtını yere getirmeye çalışır; Tatar güreşinde ayağı kullanmak kesinlikle yasaktır. Sıklet ayrımı yoktur, ama aksakallar ilk turlarda güreşçileri dengiyle eşleştirmeye özen gösterir. Bütün rakiplerini yenen güreşçi bir sonraki sabantuya kadar "batır" unvanını taşır.
Halklar
Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti
