Çoban oyunu

At üstünde çoban değneğiyle bez topu rakibin kalesine götürme oyunu.

Hakkında

Çoban oyunu, Karabağ Terekemelerinin atlı oyunudur; dağlarda çobanlar oynadığı için bu adı almıştır. İki takımın atlıları, yumuşak bezden yuvarlanmış topa çoban değneğiyle vurarak onu kendi taraflarına götürmeye çalışır. Yapısı bakımından oyun çevgeni andırır, ancak burada çevgen sopasının yerini çobanın gündelik değneği — ucu yuvarlak topuzlu çomak — alır.

Ağcabedi ilçesinin Şahseven köyünden Refail Aliyev bu oyunu Çöplügöl denen yerde gördüğünü anlatır: çobanlar yapıncıyı büküp sıkıca sararak top yapmış ve ona çomakla vurmuşlardır. Metni Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Folklor Enstitüsünün derleyicileri kaydetmiştir; F. Bayat oyunu “Terekeme” veya “çoban oyunları” denen atlı oyunlar arasında anar.

Kuralların özeti

İki takım oynar, her birinde üç veya beş atlı bulunur. Sahada taraflar ayrılır; kale, aralarında üç metre bulunan iki taştan kurulur. Topu çoban değneğiyle önce götüren taraf kazanır.

Değnek elden düşerse attan inmeden, eyerden alınmalıdır. Attan inen oyuncu oyundan çıkar.

Halklar

Araştırma: Vasif Namazov, Turan Oyunları Konsepti

Kaynaklar

  1. Qarabağ: folklor da bir tarixdir. II kitab (Bərdə və Ağcabədi rayonlarından toplanmış folklor örnəkləri). Bakı: Elm və təhsil, 2012, s. 171–172 («Tərəkəmə oyunları»)
  2. Füzuli Bayat. Şamandan səmazənə: oyun və oyunçu. Bakı: Elm və təhsil, 2017, s. 136
  3. İllüstrasiya: süni intellektlə hazırlanıb, Komitə təqdim edib